ŻYCIE – INSTRUKCJA OBSŁUGI w Muzeum Plakatu w Wilanowie | 18.09.08
26.09_31.10.2008 Warszawa
Plakat w służbie ludzkości
Everyman dwudziestego wieku – zachęcany, pouczany, poddany indoktrynacji ideologicznej i ostrzegany – to temat prezentacji polskiego plakatu społecznego przygotowanej w ramach jubileuszu 40-lecia Muzeum Plakatu w Wilanowie. „Życie – instrukcja obsługi” to niezwykła podróż przez czasy międzywojnia, komunizmu i postkomunizmu oraz Polski przełomu wieków.

Plakaty antyalkoholowe i antywojenne, plakaty ekologiczne, plakaty ostrzegające przed wypadkami w pracy i plakaty propagujące zdrowy tryb życia – pod pojęciem plakatu społecznego mieści się bardzo wiele różnorodnych zagadnień.
Wiek XX, niestety, niezbyt chlubnie zapisał się w historii ludzkości jako epoka totalitaryzmów – systemów społecznych, które zamierzały w pełni zawładnąć życiem jednostek, prowadząc czasem do katastrofalnych spustoszeń. Jednocześnie w reakcji na tę sytuację, artyści zdobywali się niekiedy na bezkompromisowe wypowiedzi artystyczne, tworząc dzieła sztuki, które pozostają częstokroć najszlachetniejszymi wzlotami ludzkiego ducha.
Na wystawie znajdą się plakaty sprzed II wojny światowej (np. Bronisława Linke czy Tadeusza Gronowskiego), plakaty z czasów stalinowskich (niekiedy autorstwa wybitnych plastyków), plakat BHP z czasów socjalistycznych (jak choćby Macieja Urbańca), aż po współczesne, ostrzegające przed AIDS, czy katastrofa ekologiczną.
Wystawę plakatu społecznego chcemy zakomponować na kształt współczesnego moralitetu, ukazującego życie dwudziestowiecznego Everymana, przykładowego człowieka poddawanego wszystkim procesom „udoskonalania” ludzkości, popędzanego i pouczanego, ale również ostrzeganego, zachęcanego i uświadamianego przez „odpowiednie czynniki”. Wystawa plakatu społecznego opowiada historię „człowieka z plakatu”, ukazaną poprzez hasła i obrazy z plakatów społecznych – od ostrzeżeń przed paleniem w ciąży, poprzez zachęcanie matek do karmienia piersią, nawoływania do pomocy szkołom, plakaty BHP, popularyzujące hasła bezpiecznej i higienicznej pracy – aż do wizerunków tragicznych zgonów nieostrożnych ludzi, albo pogodnej starości ubezpieczonych obywateli.
Wystawa ma za zadanie nie tyle dostarczyć odpowiedzi, co zebrać materiały do własnych przemyśleń na temat charakteru i specyficznych cech tzw. sztuki zaangażowanej. Jednocześnie, poza zwróceniem uwagi na wartości estetyczne, naszym zamiarem byłoby ukazanie propagandy politycznej ukrytej w zabawnych czasem obrazach, oddziaływanie grafiki użytkowej na życie człowieka – od perswazji i propagandy politycznej, aż do reklamy wizualnej.
Chcielibyśmy pokazać dyskurs polityczny, kryjący się głęboko pod hasłami społecznymi, ale jednocześnie rozbudzić nostalgię poprzez obrazy, które zapisały się w zbiorowej pamięci społecznej. Zależy nam bowiem także na przywołaniu specyficznego klimatu epoki, chcielibyśmy zaprosić widzów w „podróż sentymentalną” do państwa socjalistycznego, a zarazem umożliwić wgląd w początki współczesnego świata mediów i reklamy.
Wystawa ma mieć ponadto charakter jubileuszowy: chcielibyśmy uczcić nią czterdziestolecie istnienia Muzeum Plakatu w Wilanowie i pokazać nasze najciekawsze, i najbarwniejsze eksponaty. Mamy nadzieję, że wystawa będzie wspaniałą ucztą estetyczną, tak dla amatorów, jak i specjalistów, oraz barwną „podróżą sentymentalną”.
ŻYCIE – INSTRUKCJA OBSŁUGI
polski plakat społeczny z XX w. i początku XXI w.
wystawa towarzysząca jubileuszowi 40-lecia Muzeum Plakatu
26 września – 31 października 2008
Główna Galeria / Muzeum Plakatu (Oddział Muzeum Narodowego w Warszawie)
ul. St. Kostki Potockiego 10/16